BİLİM ADAMLARI

BÖYLE, Robert (Boyl), (1627-1691)

ingiliz kimya ve fizikçisi. Termodinamik alanındaki çalışmaları ve Mariotte'dan daha evvel bulmuş olduğu (Böyle-Mariotte) gaz kanunu ile tanınır. Maddeye ait bir korpüskül teorisi kurmuş ve kimyasal elementin yeni bir tanımını vermiştir.


BUNSEN, Robert Wilhelm (Bunzen), (1811-1899)

Alman kimya ve fizikçisi. Başlıca çalışmaları mineralojik ve analitik kimya üzerinedir. Krichhoff'la beraber spektral analizi buldu.


ASTON, Francis William (Estin), (1877-1945)

İngiliz kimya ve fizikçisi. 1913de J. J. Thomson ile beraber bir elementin izotoplarını ayırmağa yarıyan kitle spektrografmı meydana getirmişlerdir. Aston'ın izotoplar üzerindeki çalışmaları 1922 Nobel kimya armağanıyla mükâfatlandırılmıştır.


DALTON, John (Daltm), (1766 -1884)

İngiliz kimya ve fizikçisi. Bağlıca kimya ve ısı bilgisi alanlarında çalışmıştır. Katlı oranlar kanununu bulmuş ve atom teorisini kimyaya sokmuştur.


FAJANS, Kasimir (Fayans), (1887- )

Leh aslından Alman fizik ve kimyacısı. Radyoaktif dönüşmelere dair bir kanun bulmuştur.


LANGMUIR, Irving (Lenmiyue), (1881-1957)

Amerikan fizik ve kimyacısı. 1913 de gazlı elektrik ampulünü yaptı ve elektron tüplerinin gelişmesi bakımından çok önemli olan bir teori kurdu. 1919 dan sonra Lewis'in valans teorisine dair çalışmalarıyla o da uğraştı. Heteropoler ve homoopoler bağlantılara dair bir teori kurdu. Adsorpsiyon ve absorpsiyon olaylarına dair çalışmaları münasebetiyle 1932 de Nobel kimya armağanını kazanmıştır.


LAVOISIER, Antoine Laurent (Lavuazye), (1743-1794)

Fransız kimyacısı. Kimyacı olarak önemi, kendi zamanına kadar hâkim olan bazı hayali kavramları atarak kimyaya, tartıyı esas tutan bir gözlem şeklini yerleştirmesidir.


LOSCHMIDT, Joseph (Loşmit), (1821-1895)

Avusturyalı kimyager ve fizikçi. Kinetik gaz teorisi ve kristal bilgisi alanlarında çalışmıştır. 1865 de yaklaştırma suretiyle belirttiği Loschmidt sabitesi ile tanınır.


PROUST, Joseph Louis (Prust), (1754-1826)

Fransız kimyacısı. Kimyasal bileşimlere dair değişmez ağırlık oranları kanununu bulmuştur.


PROUT, William (Prut), (1785-1850)

İngiliz kimya ve fizikçisi. 1815de hidrojenin bütün öteki elementleri oluşturan temel birim olduğu düşünüsünü ileri sürdü.


SEABORG, Glenn (Ziborg), (1912- )

Amerikalı kimyacı. Transuranlar üzerinde araştırmalar yapmış ve bunlardan bir kısmını bulmuştur. 1951 Nobel kimya armağanı.


SODDY, Frederick (Soddi), (1877-1956)

İngiliz kimyacısı. Radyoaktif çözünmeler konusunda çalışmış ve izotopluk kavramını ortaya koymuştur. 1921 de Nobel kimya armağanı kazanmıştır.


STRASSMANN, Fritz (Ştrasman), (1902- )

Alman kimyacısı. Nötron bombardımanı altında uranyum bölünmesinin ortaya çıkarılışında O. Hahn ile beraber çalışmıştır.


Oktay Sinanoğlu

1935 'te doğan Prof. Dr. Oktay Sinanoğlu, 1953 ’te Atatürk tarafından 1928 yılında kurulmuş TED Yenişehir Lisesini burslu olarak okudu ve birincilikle bitirdi. Okulun bursuyla kimya mühendisliği okumak üzere ABD 'ye gitti. 1956 ’da ABD Kaliforniya Üniversitesi , Berkeley Kimya Mühendisliği'ni birincilikle bitirdi.

1957 ’de Massachusetts Institute of Technology'yi ( MIT ) 8 ayda birincilikle bitirerek yüksek kimya mühendisi oldu. 1960’ta Yale Üniversitesinde "asistant professor" (yardımcı doçent) olarak çalışmaya başladı.

26 yaşında iken atom ve moleküllerin çok elektronlu kuramı ile "associate professor" (doçent) ve 50 yıldır çözülemeyen bir matematik kuramını bilim dünyasına kazandırdı ve "full professor" (profesör) ünvanını aldı. Bu ünvan ile modern üniversite tarihinin ve Yale Üniversitesi tarihinin en genç profesörü oldu.

1964 ’te ODTÜ 'ye danışman profesör oldu. Yale Üniversitesinde ikinci bir kürsüye daha profesör olarak atandı. Dünyada yeni kurulmaya başlayan Moleküler Biyoloji dalının ilk birkaç profesöründen biri oldu. ( Watson ve Crick sarmal modelindeki DNA sarmalının çözelti içinde o halde nasıl durduğunu keşfeden adam - solvofobik kuvvet) Amerikan Ulusal Bilimler Akademisi'ne üye olarak seçildi. Buraya seçilen ilk ve tek Türk oldu.

İki defa Nobel 'e aday gösterildi. Defalarca Nobel Akademisi'nin isteği üzerine Nobel'e adaylar gösterdi. Dünyanın pekçok yerinde buluşları ve teoremleri ile ilgili konferanslar verdi.

26 yaşından beri devam ettiği Yale Üniversitesinde Moleküler biyoloji ve kimya olmak üzere iki kürsüde profesör ve son 7 senedir görev yaptığı Yıldız Teknik Üniversitesi 'nde ise kimya dalında olmak üzere bir kürsüde profesör olarak görevini sürdürüyor.


İSLAM'DA KİMYA BİLİMİ

1- Tarihe Kısa Bir Bakış:

Bugünkü kimya biliminin başlangıcı olan «Simya bilimi» insanlığın çok eskiden beri uğraştığı bir bilim dalıdır. Başlangıcı tâ Hermes veya başka bir deyişle Nuh Peygambere kadar gider. Konusu genel olarak ruh ile gök cisimleri, fiziki varlıklar, özellikle madenler arasında bağ kurmak, madenlerin değişimini ve özelliklerini incelemek, onlardan ruh ve bedene faydalar elde etmek idi. İlkçağların bu kimya anlayışı daha çok ruhî simya ve Avrupalıların bugün alchimie (alşimi) dedikleri bilim dalıydı.

Bugünkü modern kimya İslâm'la başlar. Câbir İbn Hayyân ve Muhammed Zekeriyya el-Râzî bu bilimin kurucusu sayılmaktadır. Gerek, bugünkü kimya mânâsında, gerekse simya mânâsında, kimya bilimiyle sadece tabiatla uğraşan bazı bilginler uğraşmadı, aynı zamanda doğuda ve batıda filozof, mutasavvıf, psikolog, astronomist gibi çeşitli bilimciler de uğraştılar. Meselâ Newton ve Kepler gibi astronomistler; C.G. Jung gibi psikologlar ve Boehme gibi mistikler son devirlerde bilhassa alşimiyle uğraşan kimselerdir.

İslâm'da kimya ve simya bilimiyle uğraşmak ilk devirlere kadar uzanır; Milâdî VII. asırda başlar. İlk uğraşan kimselerin İmam Cafer-i Sâdık ve Emevi halifelerinden Yezid'in oğlu Prens Hâlid (öl.708)'in oldukları söylenmektedir. Büyük kimyacı Câbir İbn Hayyân'm kendi kitaplarında «Câfer-i Sâdık»tan hocası olarak bahsetmesinden başka, Câfer-i Sâdık'ın kimya bilimiyle uğraşıp uğraşmadığı tartışma konusuysa da, J.Ruska'nın araştırmaları bize onun bu bilimle uğraştığını göstermektedir. Halbuki, Hâlid'e gelince, ona atfedilen birçok kimya kitabı olduğu gibi, birçok tarih ve tabakat kitaplarında onun bu bilimle uğraştığına dair elimizde birçok kesin bilgi ve deliller vardır.

Şüphesiz esas kimyacı latinlerin «Geber» diye tanıdıkları meşhur âlim Câbir İbn Hayyân'dır. Kimyanın ve simyanın gelmiş geçmiş en büyük temsilcisidir. Daha sonra meşhur mutasavvıf Zu'n-Nûn el-Mısri gelir (öl. 859). Onu İbn Vahşiyya takib eder. Daha sonra diğer meşhur bir kimyacı Ebû Bekr Zekeriyya el-Râzl gelir. İhvân-ı Safa, Mesleme bin Ahmed el-Macritl (veya Madridl) ve Fatımi halifelerinden Hâkem ve daha başkaları, diğer bir kuşağı teşkil ederler. Sonraki kimyacılardan Tuğral (0.1121), Ebû Abdullah Muhammed, İbn Amyal el-Temimi, el-Irâkı, Jildaki (0.1342) ve benzerleri vardır. (1)

Osmanlılarda da kimya ve simya bilimleriyle ilgili bazı çalışmalar vardır ki, genelde eski geleneğin devamı sayılırlar. Derviş Mustafa Sekâkin-i Kostantini ve İznikli Ali Bey XVI. yüzyılın kimyacılarındandır. Belki de İznikli Ali Bey (el-İzniki) Osmanlılar devrinde yetişen bütün kimyacıların en önemli simasıdır. Bize kadar ulaşabilen iki önemli eseri vardır. Birincisi Keşf ül-Esrâr fi hetk il-Estâr adını, ikincisi de Dürer ül-Envar fi Esrar il-Ahcâr adını taşımaktadır. Bu devirde diğer İslâm ülkelerinde de bazı önemli kimyacılar vardır; meselâ Kahire'de Ali Bey'in hocası Mercuşi ül-Amâ bunlardan biridir.

Osmanlılarda XVIII. yüzyılda başka bir kimyacıya rastlıyoruz. Bu zât, II. Mustafa ve III. Ahmet zamanında yaşayan Ömer Şifâl (01.1742) dir. Bize ulaşan eserinin ismi: Mürşid ül-Muhtar fi İlm il-Esrâr'dır.

Ana Sayfa


Geri